Çfarë dimri na pret? Flasin meteorologët

Profesori Andrew Charlton-Perez, meteorolog në Universitetin e Reading: Dobësim jashtëzakonisht i hershëm i vorbullës polare dhe qarkullimit të ajrit të ftohtë mbi Arktik.

Nuk kemi parë kurrë diçka të tillë më parëMeteorologët po ndjekin me shqetësim dobësimin jashtëzakonisht të hershëm të vorbullës polare dhe qarkullimin e ajrit të ftohtë mbi Arktik, duke paralajmëruar rritjen e mundësisë për një dimër të ashpër dhe periudha të ftohta në pjesë të Evropës, Amerikës së Veriut dhe Azisë gjatë javëve në vijim.

Këto çrregullime mund të favorizojnë depërtimin e ajrit arktik drejt gjerësive më të ulëta, duke prekur fillimisht Evropën veriore dhe qendrore, përfshirë Skandinavinë, Ishujt Britanikë, Gjermaninë dhe Poloninë.

Zakonisht, vorbullës polare i duhet kohë për të arritur kulmin në janar, por shkencëtarët kanë vënë re shenja shqetësuese që në nëntor, një precedent i paprecedentë në matjet moderne meteorologjike.

Profesori Andrew Charlton-Perez, meteorolog në Universitetin e Reading dhe Drejtor i Shkollës së Shkencave Matematikore, Fizike dhe Kompjuterike në Angli, është studiues i ndryshimeve në stratosferën e Arktikut dhe ndikimit të ngrohjeve të papritura stratosferike në motin e Mbretërisë së Bashkuar dhe më gjerë. Ai thotë se shkencëtarët nuk kishin regjistruar kurrë më parë një ngrohje të papritur stratosferike kaq herët në sezone.

Vorbulla polare funksionon si një unazë e madhe ajri të ftohtë mbi Arktik, dhe kur ajo dobësohet ose ndryshon pozicion, rrymat e ajrit bëhen të paqëndrueshme.

Profesori Andrew Charlton-Perez tha:

“Nuk kemi parë kurrë diçka të tillë më parë. Të dhënat tona më të besueshme shkojnë deri në vitin 1979, kur filluan vëzhgimet satelitore, ndërsa kemi të dhëna relativisht të mira që nga vitet 1940. Gjatë gjithë kësaj periudhe, nuk kemi parë asnjëherë një ngrohje të papritur stratosferike që të ndodhë përpara ditëve të fundit të nëntorit.

Kjo është e pazakontë, sepse vorbulla polare duhet fillimisht të formohet, përpara se të ndërveprojë me valët atmosferike që ngjiten nga shtresat e poshtme të atmosferës, dhe janë pikërisht këto valë që shkaktojnë fenomene të tilla.

Të dhënat tona mbulojnë një periudhë relativisht të shkurtër dhe ngrohjet e papritura stratosferike (SSW) mbeten ende mjaft të rralla, duke ndodhur zakonisht rreth një herë në dy vjet, por kjo është padyshim një situatë e paprecedentë, bazuar në atë që dimë.

Është ende shumë herët për të thënë nëse fenomeni aktual El Niño, me intensitet rekord në Oqeanin Paqësor, është shkaku i kësaj ngjarjeje, pa kryer analiza të mëtejshme. El Niño zakonisht e dobëson vorbullën polare dhe mund ta bëjë më të mundshme një ngrohje të papritur stratosferike në fund të dimrit, gjatë janarit ose shkurtit.

Megjithatë, vorbulla polare nuk ishte jashtëzakonisht e dobët përpara se të fillonte kjo ngjarje. Është ende kaq herët në stinët e ftohta të Hemisferës Veriore, saqë vorbulla polare nuk kishte pasur shumë kohë për t’u formuar ose për t’u ndikuar nga efektet e El Niño-s.”