Testi i thjeshtë me metër që mund të tregojë më mirë rrezikun për sëmundje të zemrës

Perimetri i belit dhe mënyra se si yndyra shpërndahet rreth barkut mund të japin një pasqyrë më të saktë të rrezikut për probleme serioze të zemrës sesa pesha trupore apo indeksi i masës trupore, BMI, sugjeron një studim i ri.

Studiuesit zbuluan se matja e belit dhe raporti mes belit dhe ijeve mund të identifikojnë persona me rrezik dukshëm më të lartë për një sërë problemesh kardiovaskulare, përfshirë infarktin, goditjen në tru dhe insuficiencën kardiake.

BMI, i cili përdoret gjerësisht për të përcaktuar nëse një person ka peshë normale, mbipeshë apo obezitet, rezultoi më pak i saktë kur përdorej i vetëm.

Sipas studimit, deri në një të pestën e personave që klasifikoheshin si me peshë “të shëndetshme” sipas BMI-së mund të kishin në fakt sasi potencialisht të rrezikshme të yndyrës së grumbulluar rreth barkut.

Pse BMI nuk tregon gjithçka?

BMI llogaritet duke pjesëtuar peshën e një personi në kilogramë me katrorin e gjatësisë së tij në metra.

Megjithëse është një nga treguesit më të përdorur për vlerësimin e peshës, ekspertët prej kohësh kanë theksuar se ai nuk tregon se ku ndodhet yndyra në trup dhe nuk bën dallimin mes yndyrës dhe masës muskulore.

Veçanërisht problematike konsiderohet yndyra e grumbulluar rreth barkut, e njohur si yndyrë viscerale.

Kjo yndyrë rrethon organe të rëndësishme si mëlçia dhe pankreasi dhe, kur është në sasi të tepërt, mund të ndikojë negativisht në funksionimin e tyre dhe të rrisë rrezikun për sëmundje metabolike dhe kardiovaskulare.

U analizuan rreth 260 mijë persona

Në studimin e publikuar në “Journal of the American College of Cardiology”, studiuesit analizuan të dhënat e rreth 260 mijë pjesëmarrësve.

Ata matën perimetrin e belit dhe raportin bel-ije dhe i krahasuan këto të dhëna me BMI-në.

Raporti bel-ije llogaritet duke pjesëtuar perimetrin e belit me atë të ijeve dhe përdoret për të vlerësuar se sa yndyrë është e përqendruar në pjesën qendrore të trupit.

Shëndeti i pjesëmarrësve u ndoq për rreth 20 vjet.

Rezultatet treguan se 18 për qind e personave që konsideroheshin me peshë normale sipas BMI-së kishin një raport bel-ije shqetësueshëm të lartë, ndërsa rreth 5 për qind kishin edhe perimetër beli të konsideruar me rrezik.

Pra, megjithëse pesha e tyre dukej normale, ata kishin sasi të lartë të yndyrës abdominale.

Rreziku u rrit deri në 50 për qind

Personat me perimetër të madh të belit ose raport të lartë bel-ije kishin nga 15 deri në 50 për qind rrezik më të lartë për shumicën e problemeve shëndetësore të analizuara.

Këto përfshinin infarktin dhe goditjen në tru, insuficiencën kardiake, fibrilacionin atrial, sëmundjen koronare të zemrës, sëmundjet e përgjithshme kardiovaskulare dhe vdekjen nga çdo shkak.

Michael J. Blaha, një nga autorët kryesorë të studimit dhe drejtues i kërkimeve klinike në Johns Hopkins Ciccarone Center for the Prevention of Cardiovascular Disease, tha se studiuesit identifikuan persona me peshë normale, por me grumbullim të lartë të yndyrës rreth barkut dhe rrezik më të madh për probleme shëndetësore.

Edhe disa persona me obezitet kishin rrezik më të ulët

Studimi zbuloi gjithashtu se BMI mund të mbivlerësojë rrezikun te disa persona.

Vetëm rreth katër në dhjetë persona të klasifikuar si mbipeshë sipas BMI-së kishin raport të lartë bel-ije.

Edhe mes personave të klasifikuar si obezë, vetëm rreth gjysma kishin një raport bel-ije të konsideruar me rrezik të lartë.

Madje, studiuesit zbuluan se disa persona me obezitet sipas BMI-së, por me bel më të vogël, nuk kishin rrezik më të lartë për probleme të zemrës sesa persona me peshë normale dhe përmasa të ngjashme të belit.

Sipas autorëve, kjo tregon se rëndësi të madhe ka jo vetëm sa yndyrë ka një person, por edhe ku grumbullohet ajo.

Ekspertët: Mos u mbështetni vetëm te BMI

Zeina Dardari, autorja kryesore e studimit nga Johns Hopkins Ciccarone Center, tha se përdorimi vetëm i BMI-së mund të çojë në klasifikim të gabuar të rrezikut kardiovaskular.

Sipas saj, mjekët duhet të marrin parasysh edhe shpërndarjen e yndyrës rreth barkut kur vlerësojnë shëndetin e zemrës.

Edhe Harlan M. Krumholz, kryeredaktor i revistës “JACC”, theksoi se është koha që vlerësimi i rrezikut të mos përqendrohet vetëm te BMI.

Sipas tij, perimetri i belit dhe raporti bel-ije janë matje të thjeshta që mund të japin informacione shumë të rëndësishme, edhe për personat që konsiderohen me peshë normale.

Si bëhet matja?

Perimetri i belit matet me një metër fleksibël rreth barkut, pa e shtrënguar tepër trupin.

Për raportin bel-ije, matet fillimisht beli dhe më pas pjesa më e gjerë e ijeve. Perimetri i belit pjesëtohet me atë të ijeve.

Këto matje mund të japin një ide të dobishme për shpërndarjen e yndyrës, por nuk duhet të përdoren të vetme për të parashikuar nëse një person do të pësojë infarkt apo jo.

Rreziku kardiovaskular varet gjithashtu nga faktorë të tjerë si mosha, tensioni i gjakut, kolesteroli, diabeti, duhanpirja, aktiviteti fizik, historia familjare dhe gjendja e përgjithshme shëndetësore.

Studimi kishte edhe kufizime

Autorët pranuan se studimi nuk kishte të dhëna të plota për aktivitetin fizik, dietën apo faktorët gjenetikë që lidhen me obezitetin dhe sëmundjet kardiovaskulare.

Gjithashtu, matjet e belit u kryen vetëm një herë, kështu që studiuesit nuk mundën të analizojnë se si ndryshimet e yndyrës abdominale gjatë viteve mund të kenë ndikuar në rrezikun për zemrën.

Megjithatë, rezultatet sugjerojnë se një metër i thjeshtë mund të ofrojë informacion të vlefshëm që BMI nuk e tregon gjithmonë.

Mesazhi kryesor është i qartë: kur bëhet fjalë për shëndetin e zemrës, vendi ku grumbullohet yndyra mund të jetë po aq i rëndësishëm, ose edhe më i rëndësishëm, sesa vetë pesha trupore.