Pesë vende të BE-së i kanë bërë thirrje Komisionit Evropian të rishqyrtojë mënyrën se si i përfshin anëtarët e mundshëm nga Ballkani Perëndimor, përfshirë Kosovën në tregun e vetëm të bllokut, duke e paraqitur këtë si një mënyrë për t’i mbajtur aspirantët për anëtarësim larg sferës së ndikimit të Rusisë.
“Për të ruajtur vrullin e zgjerimit dhe për të çuar përpara integrimin evropian, nevojiten stimuj të fortë dhe tërheqës”, shkruan Austria, Republika Çeke, Italia, Sllovakia dhe Sllovenia në një dokument konfidencial që qarkulloi midis 27 vendeve të BE-së në Bruksel të premten e kaluar, shkruan Euractiv
“Qasja e bazuar në meritë – nëse është e nevojshme, hap pas hapi – në tregun e vetëm evropian përfaqëson një nxitje të tillë”, shkruan vendet, të cilat janë pjesë e një klubi informal që mbështet politikisht aspiratat e Ballkanit Perëndimor për në BE.
Vendet e përshkruan modelin e tyre të propozuar si “integrim sistematik sektorial”. Ai do të përfshinte zgjerimin e gamës së programeve të BE-së në të cilat vende si Mali i Zi, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Serbia mund të marrin pjesë ndërsa ato përputhen, kapitull pas kapitulli, me rregulloren e trashë të Brukselit.
“Integrimi gradual… duhet të ndiqet në mënyrë aktive dhe sistematike sapo një kandidat të tregojë një nivel të lartë përputhshmërie me acquis të BE-së në sektorin përkatës”, thuhet në dokument. Ai gjithashtu thotë se duhet të përfshihen masa mbrojtëse në rast se një vend që gëzon akses të veçantë në tregun e BE-së rrëshqet prapa.
Dokumenti paraqet disa sektorë të rinj që mund të përfshihen, siç janë tregjet e transportit, energjisë dhe energjisë elektrike, tregu i vetëm dixhital, strategjitë e konkurrencës dhe politikat kritike të lëndëve të para. Ai gjithashtu citon marrëveshjen e lëvizshmërisë së të rinjve midis Mbretërisë së Bashkuar dhe BE-së si një shembull të një avantazhi që mund t’u ofrohet edhe vendeve të Ballkanit Perëndimor.