Nesër shënohen 27 vjet nga Masakra e Belegut, ku forcat policore dhe paramilitare serbe ekzekutuan 46 civilë shqiptarë në mars të vitit 1999.
I mbijetuari i kësaj masakre dhe autori i disa librave për luftën çlirimtare, Endrit Binakaj, ka rrëfyer për tmerrin që përjetuan banorët e fshatit atë kohë, duke theksuar se kujtimet e asaj dite mbeten të pashlyeshme.
Ai ka kujtuar rrëfimet tronditëse të të mbijetuarve, përfshirë edhe dëshminë e lokes së ndjerë Gjyke Vishaj, e cila kishte treguar momentin kur forcat serbe hynë në shtëpi dhe i detyruan të gjithë të dilnin jashtë, ndërsa nipin e saj 16-vjeçar, Faton Vishaj, ia morën nga duart.
Binakaj ka përmendur edhe dëshminë e Geotrim Vishajt, i cili në marsin e vitit 1999 ishte vetëm 9 vjeç, kur para syve të tij u ekzekutua babai i tij, Naim Vishaj, pasi forcat serbe kishin rrethuar shtëpinë dhe kishin nxjerrë burrat jashtë.
Rrëfimi i plotë:
Rrëfime që nuk heshtin kurrë
27 vjet nga Masakra e Belegut- në përkujtim e nderim për të gjithë të rënët për liri
Teksa ec nëpër rrugën kryesore të fshatit, befas të shfaqen skenat e kobshme të marsit 1999. Njerëz të vrarë në pragun e shtëpive që po digjeshin, qielli i nxirë fut, piskama e ofshamë dhimbjeje e tmerri.
Gjërsa e vazhdon ecjen deri tek vendi i krimit, ku ishin ekzekutuar 46 civilië shqiptarë, në sfond më shfaqej lokja Gjyke Vishaj, tashmë e ndjerë: Me zërin që po i dridhej nga dhimbja për nipin e zhdukur, lokja na e jep rrëfimin e saj shumë prekës: ”Qitu në shpi jemi kon plot katuneve Sllup, Hereq, Dranoc, kur kanë hy policia serbe n’dhomë. Na kanë bërtit: hajdi, hajdi dilni… Na kanë hi milicia mrena, na kanë rrethu me automata. Kom hi n’sob, iu kom thon japangjive: o delni krejt se na rrethun shkijet.” Lokja me vendosmëri kishte insistuar ta merrte nipin Fatonin: “Jom hi n’sob, e kom marrë djalin. Kur osht ardh milici tjetër, ja kom qit durt rreth qaf djalit, ai m’thojke :’Nanë, mos m’lsho.’ Ma morën djalin, iu thosha: mosni bre se i vogël osht. I ka pas vetëm 16 vjet. ”Natë e ditë nuk ka zaval ma t’madh se me ta marrë djalin prej dore e mos me pas çka me bo, me t’thon: ‘Oi nanë, mos m’lsho.” E rëndë kjo, e tmerrshme.
Rrugëtimi vazhdon duke ecur më tutje në shtëpinë ku u ekzekutuan Naim e Nezir Vishaj dhe Daut Aliçkaj, aty më shfaqet shoku im i gjeneratës, Geotrimi që atëbotë në marsin e vitit 1999, ishte veç 9 vjeç, kur para syve ia ekzekutuan babain- Naimin. Ai na rrëfeu kështu: “Më datë 29 mars 1999, në mëngjes, na kanë rrethuar shtëpinë menjëherë. Pas kësaj ka ardhë Daut Aliçkaj që kishte qenë i plagosur, duke na treguar që jemi të rrethuar nga forcat paramilitare serbe. Pastaj menjëherë kanë hyrë në mënyrë të dhunshme brenda shtëpisë ushtria çetnike serbe, duke bërtitur: kush është i zoti i shtëpisë, le të dal jashtë. Pas këtij urdhri, ka dalë axha im Nezir Vishaj. Me të dalur nga dera e shtëpisë, atë e qëlluan me plumb, duke e plagosur në pjesën e gojës. U shtri menjëherë për toke. Pas kësaj, nga shtëpia doli babi im Naimi, e që e morën serbet dhe e çuan në një si lloj shtëpie të vjetër brenda oborrit tonë. Aty kemi dëgjuar krisma dhe e morëm të sigurt se edhe ai u pushkatua. Në gjithë këtë tmerr të përjetuar, kukamat e fëmijëve dhe nënës loke, nuk kishin të ndalur… është thjeshtë ndonjëherë e pashpjegueshme”
Rrëfimet e dëshmitë tronditëse të të mbijetuarve depërtuan edhe në Gjykatën e Hagës nga profesori Mehmet Mazrekaj, i mbijetuar i tmerrit të Belegut- i cili ndër të tjera na shpalosë tablon e plotë të krimit të kryer nga forcat serbe në masakrën e Belegut: “Përjetimet e mia janë të tmerrshme për Masakrën e Belegut, kur na kanë ndarë burrat dhe gratë në shtëpinë e Cen Danit (vendi ku janë ekzekutuar të vrarët në Masakrën e Belegut), na kanë marrë, na kanë futë në podrum, duke na plaçkitur dhe na kanë rrahur. Mua personalisht më kanë mbështetur për muri, krejt tytat e blindave i kam pasur të drejtuara nga unë, madje iu kam lutur të më vrasin, pasi që nuk mundja t’i duroja kukamat e nxënësve të mi dhe të nënave. Atë natë na kanë mbajtur në atë shtëpi në katin ë dytë, ndërsa në katin e parë kanë qenë të vendosura forcat paramilitare serbe. Përjetimi im i tmerrshëm është i të rinjve që i kanë ndalur aty.”