Vdekja e Xhevat Prekazit, njërit prej futbollistëve më të njohur shqiptarë të gjeneratës së tij në futbollin jugosllav dhe atë evropian, ka rikthyer në vëmendje jo vetëm karrierën e tij të jashtëzakonshme sportive, por edhe raportin e ndërlikuar që ai kishte me vendlindjen dhe publikun shqiptar në Kosovë.
I lindur në Mitrovicë në vitin 1957, Prekazi ndërtoi një karrierë të bujshme, duke luajtur për klube të mëdha si Partizani i Beogradit, Hajduku i Splitit dhe Galatasaray. Në Turqi arriti një status të veçantë, ndërsa emri i tij u bë aq i njohur saqë një rrugë në Stamboll mban emrin e tij.
Megjithatë, përkundër prejardhjes shqiptare dhe talentit të jashtëzakonshëm, Prekazi nuk arriti të gëzonte në Kosovë të njëjtin respekt popullor që kishte në disa prej klubeve ku luajti.
Arsyeja kryesore lidhet me zgjedhjet e tij personale dhe deklaratat publike për Beogradin, Serbinë dhe ish-Jugosllavinë, ku ai jetoi për dekada dhe ku vendosi të vazhdonte jetën edhe pas përfundimit të karrierës futbollistike.
“Beogradi është qyteti im, Partizani shtëpia ime e dytë”
Një nga deklaratat që shkaktoi reagime të shumta në opinionin shqiptar ishte ajo e vitit 2017, kur Prekazi, në një intervistë për televizionin Klan, foli për lidhjen e tij me kryeqytetin serb.
“Beogradi është qyteti im. Uroj fitoren e Partizanit të Beogradit, ky klub është shtëpia ime e dytë”, kishte deklaruar ai.
Në të njëjtën intervistë, duke iu përgjigjur kritikave për qëndrimin e tij në Serbi, Prekazi kishte thënë:
“Nuk kam qenë kurrë kundër Kosovës, por e vetmja gjë që më ka interesuar ka qenë futbolli.”
Ai gjithashtu kishte shprehur dëshirën që futbollistët shqiptarë nga Kosova dhe Shqipëria të mund të luanin pa pengesa në klubet serbe.
“Serbia është vendi im”
Edhe më herët, në një intervistë të vitit 2008 për gazetën serbe Press, të publikuar nga Mondo, Prekazi kishte folur hapur për vendimin e tij për të jetuar në Serbi.
Ai kishte deklaruar se nuk dëshironte të largohej nga Beogradi, të cilin e konsideronte vendin e tij, duke shprehur njëkohësisht nostalgji për Jugosllavinë.
Në atë intervistë kishte thënë se nuk dëshironte të përfshihej në aktivitetet e Federatës së Futbollit të Kosovës, pasi politika nuk e interesonte.
“Beogradi është qyteti im, këtu jetoj prej më shumë se 30 vjetësh, këtu kam krijuar familjen dhe prej këtu nuk lëviz”, ishte një nga deklaratat e tij.
Mbështetja për Kombëtaren e Serbisë
Një tjetër deklaratë që u komentua në Kosovë ishte ajo e nëntorit të vitit 2022, kur Prekazi foli për pritshmëritë e tij nga Kombëtarja e Serbisë në Kampionatin Botëror në Katar.
Në një intervistë për mediumin Kosovo Online, ai shprehu mbështetje të hapur për përfaqësuesen serbe dhe trajnerin Dragan Stojković.
“Me gjithë zemër dua që ai të arrijë sukses të madh”, ishte mesazhi i tij në lidhje me trajnerin e Serbisë.
Prekazi kishte vlerësuar se Serbia mund të arrinte rezultate të mëdha në Botëror, duke shprehur besim te skuadra dhe trajneri i saj.
E konsideronte veten shqiptar, por edhe jugosllav
Megjithatë, historia e Prekazit nuk mund të përmblidhet vetëm përmes qëndrimit të tij në Beograd.
Në një intervistë për Blicsport, ai kishte theksuar se ishte shqiptar nga përkatësia kombëtare, ndërsa bashkëshortja e tij ishte serbe. Ai shprehej se identiteti kombëtar nuk kishte qenë përcaktues në raportet e tij me njerëzit.
“Unë jam shqiptar nga kombësia. Bashkëshortja ime është serbe. Dhe çfarë pastaj?”, ishte një nga deklaratat e tij të publikuara në mediat serbe.
Në të njëjtën intervistë, ai shprehte nostalgji të madhe për Jugosllavinë, duke thënë se do të largohej nga kjo botë si jugosllav. Sportal.rs+1
Ai kishte treguar gjithashtu se shtëpia e familjes së tij në Mitrovicë ishte djegur gjatë luftës dhe se për një kohë të gjatë nuk kishte mundur të vizitonte vendlindjen. Në një intervistë tjetër, kishte rrëfyer se njerëz të nacionaliteteve të ndryshme kishin ndihmuar familjarët e tij gjatë periudhës së luftës.
Një legjendë futbolli me një trashëgimi të diskutueshme në Kosovë
Prekazi ishte një futbollist i jashtëzakonshëm, por raporti i tij me Kosovën mbeti gjithmonë temë diskutimi.
Për një pjesë të publikut shqiptar, fakti që ai zgjodhi Beogradin si vendbanim, shprehu përkrahje për futbollin serb dhe refuzoi përfshirjen në futbollin e Kosovës, krijoi një distancë emocionale mes tij dhe vendit ku kishte lindur.
Megjithatë, nuk është e drejtë që qëndrimet e tij të përgjithësohen si qëndrim i të gjithë shqiptarëve ndaj tij. Ai kishte deklaruar publikisht se nuk ishte kundër Kosovës dhe se nuk e mohonte prejardhjen e tij shqiptare.
Në vitet e fundit, ai kishte folur edhe për vendlindjen. Në një intervistë për Klan Kosova, kishte thënë se ishte nga Mitrovica, se familja e tij ishte nga ky qytet dhe se nuk mund ta mohonte këtë prejardhje
