Në një kohë kur në Kosovë vazhdojnë kërkimet për gjetjen e mbetjeve mortore të shqiptarëve të zhdukur me dhunë gjatë luftës së vitit 1999, në Rashkë të Serbisë është zbuluar një monument kushtuar pjesëtarëve të Brigadës së 37-të të Motorizuar të Ushtrisë Jugosllave.
Kjo njësi ushtarake prej vitesh përmendet në dokumentacionin e organizatave për të drejtat e njeriut dhe në kërkesat e institucioneve të Kosovës për zbardhjen e krimeve të luftës dhe fatit të personave të zhdukur.
Në ceremoninë e organizuar në Rashkë morën pjesë ministri i Brendshëm i Serbisë, Ivica Daçiq, dhe ish-komandanti i kësaj brigade, Lubisha Dikoviq.
Gjatë ceremonisë, Brigada e 37-të u cilësua si një njësi “heroike”, pavarësisht akuzave dhe kërkesave të vazhdueshme për transparencë rreth veprimtarisë së saj gjatë luftës në Kosovë, raporton kossev.
Institucionet e Kosovës kanë kërkuar vazhdimisht hapjen e arkivave ushtarake të kësaj brigade, duke vlerësuar se dokumentacioni i saj mund të jetë i rëndësishëm për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe hetimin e krimeve të kryera gjatë luftës.
Në korrik të vitit 2024, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, deklaroi se Prishtina i kishte dorëzuar Beogradit një kërkesë zyrtare për hapjen e arkivave të Brigadës së 37-të, në kuadër të zbatimit të Deklaratës për Personat e Zhdukur, të arritur në dialogun e ndërmjetësuar në Bruksel. Kjo kërkesë, sipas autoriteteve kosovare, është përsëritur edhe këtë vit në kuadër të Komisionit të Përbashkët për Personat e Zhdukur.
