Marrëveshja midis SHBA-së dhe Arabisë Saudite për të ndihmuar mbretërinë e Gjirit të zhvillojë energji bërthamore varet nga njohja e Shtetit të Izraelit nga Riadi, tha Presidenti Donald Trump, ka raportuar BBC.
“Marrëveshja Bërthamore Civile (Nuk do të ketë pasurim të materialit!)… e cila ka të bëjë vetëm me përdorimin jo-ushtarak… do të miratohet, por është plotësisht e varur nga bashkimi i Arabisë Saudite me Marrëveshjet shumë të respektuara dhe të suksesshme të Abrahamit,” tha Trump në Truth Social.
Nuk ishte menjëherë e qartë nëse kushti i bashkimit me marrëveshjet ishte përcaktuar në tekstin e marrëveshjes bërthamore – e cila nuk është publikuar – apo nëse Arabia Saudite kishte rënë dakord me atë kusht.
Arabia Saudite nuk i është përgjigjur komenteve të Trump deri më tani.
Sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, tha të enjten se Trump e kishte diskutuar kushtin me udhëheqësit sauditë në shumë raste të mëparshme.
“Ai ka thënë se nëse ata nuk i bashkohen Marrëveshjeve të Abrahamit, marrëveshja anulohet,” tha ajo. “Pra, ne do të vazhdojmë të zhvillojmë këto biseda me homologët tanë sauditë në të ardhmen.”
Komentet e Trump vijnë pas kritikave nga ekspertët se marrëveshja SHBA-Saudite e shpallur të mërkurën mund të rrezikojë përhapjen bërthamore në të ardhmen në një rajon tashmë të paqëndrueshëm.
Disa ligjvënës republikanë dhe demokratë shprehën shqetësime të ngjashme, megjithëse Partia Republikane e Trump kontrollon si dhomën e sipërme ashtu edhe atë të poshtme dhe kundërshtarët e marrëveshjes nuk duket se kanë votat e nevojshme për ta bllokuar atë.
Sipas Departamentit të Energjisë të SHBA-së, ajo përfshin një “marrëveshje paqësore për bashkëpunim bërthamor” dhe një “marrëveshje dypalëshe për mbrojtje”.
“Së bashku, këto dy marrëveshje hedhin themelin ligjor për një partneritet shumë-miliardë dollarësh që përparon disa objektiva prioritare ekonomike dhe strategjike, duke përfshirë mospërhapjen bërthamore”, tha një deklaratë nga departamenti.
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) tha të enjten se ishte në dijeni të planeve të SHBA-së dhe Arabisë Saudite për një “marrëveshje dypalëshe për bashkëpunim bërthamor civil dhe planin për t’i kërkuar IAEA-së të zbatojë masa verifikimi në lidhje me këtë”.
“Ne mezi presim të marrim kërkesën për një verifikim të tillë dhe të bashkëpunojmë me SHBA-në dhe Mbretërinë e Arabisë Saudite për të siguruar zbatimin e këtyre masave.”
