Fuqizimi i grave, ndikimi i tyre real në vendimmarrje dhe roli në ndërtimin e paqes e transformimin e institucioneve janë vendosur në qendër të konferencës ndërkombëtare “Partneritet për Ndryshim: Gratë që Transformojnë Sistemet – Avancimi i Parimeve të Prishtinës 2026–2035”, e cila ka nisur të mërkurën në Prishtinë dhe do të zgjasë deri më 3 tetor.
E organizuar nga Fondacioni Jahjaga, konferenca mbledh liderë, diplomatë, politikëbërës dhe ekspertë ndërkombëtarë, 14 vjet pas miratimit të Parimeve të Prishtinës, për të hapur një kapitull të ri të kësaj agjende për periudhën 2026–2035.
Themeluesja e Fondacionit Jahjaga, Atifete Jahjaga, tha se fokusi nuk duhet të mbetet vetëm te numri i grave të përfaqësuara në institucione, por te ndikimi që ato kanë në vendimmarrje.
“Nuk mjafton më të numërojmë se sa gra janë të përfaqësuara, por duhet të pyesim sa gra kanë ndikim real. Nuk mjafton pjesëmarrja formale dhe barazia në minimumet e standardeve ligjore, sepse gratë duhet ta bëjnë barazinë realitet, në jetë; duhet të formësojnë politika, institucione dhe të projektojnë të ardhmen e gjeneratës sonë”, tha Jahjaga.
Ajo e përkufizoi këtë si hapin e ardhshëm të Parimeve të Prishtinës: “nga numrat tek përmbajtja, nga përfaqësimi tek ndikimi dhe nga pjesëmarrja tek fuqizimi për të transformuar sistemet.”
Në hapje foli edhe ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës dhe kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, e cila vuri theksin te roli i grave në sektorin e sigurisë dhe te mundësitë e barabarta për avancim.
“Nuk duhet të pyesim më nëse gratë janë të afta për të shërbyer apo për të udhëhequr. Përgjigjen e kemi prej vitesh, sepse gratë janë pjesë e policisë, janë pjesë e ushtrisë, janë pjesë e shërbimit korrektues dhe institucioneve të tjera të sigurisë”, tha Haxhiu.
Sipas saj, çështja tashmë është nëse grave po u krijohen mundësi të barabarta për të avancuar dhe për të marrë përgjegjësi më të mëdha.
Duke iu referuar agjendës “Gratë, Paqja dhe Siguria” dhe Rezolutës 1325 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, Haxhiu tha se këto parime duhet të përkthehen në praktikë.
“Përgjegjësia jonë është që ky parim të mos mbetet vetëm në dokumente, por të reflektohet në institucione, por po ashtu edhe në vendimmarrjen tonë”, tha ajo.
Pjesë e konferencës ishte edhe ish-Sekretarja amerikane e Shtetit, Hillary Rodham Clinton, e cila përmes një video-mesazhi rikujtoi pjesëmarrjen e saj në konferencën e vitit 2012 dhe vazhdimin e kësaj agjende nga Fondacioni Jahjaga.
“Kur gratë kanë një vend në tryezë, komunitetet janë më të forta, paqja është më e qëndrueshme dhe shoqëritë janë më gjithëpërfshirëse”, tha Clinton.
Në mënyrë virtuale iu drejtua konferencës edhe Pramila Patten, nënsekretare e përgjithshme e OKB-së dhe përfaqësuese speciale për dhunën seksuale në konflikte. Ajo theksoi rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve, organizatave të grave, rrjeteve të të mbijetuarave dhe shoqërisë civile.
Patten tha se gratë duhet të jenë “arkitekte të vërteta të proceseve të paqes dhe sigurisë”.
Mbështetjen e Luksemburgut për agjendën “Gratë, Paqja dhe Siguria” dhe punën e Fondacionit Jahjaga e riafirmoi Eric Dietz, shef i misionit të Ambasadës së Dukatit të Madh të Luksemburgut.